یکشنبه , ۳۰ دی ۱۳۹۷
خانه / اسوه ها / تاریخ بیداری ایرانیان
تاریخ بیداری ایرانیان

تاریخ بیداری ایرانیان

تاریخ بیداری ایرانیانکتاب «تاریخ بیداری ایرانیان»  توسّط ناظم‌الاسلام کرمانی در مورد تاریخ نهضت مشروطیّت ایران نوشته شده است. کتاب «تاریخ بیداری ایرانیان» شامل خاطرات روزانه نویسنده(ذیحجه ۱۳۲۲ تا رجب ۱۳۲۷) است. او در این کتاب نقطه شروع ترقّی ایرانیان را دوران صدارت امیرکبیر دانسته و ناصرالدّین شاه و مظفرالدّین شاه را پادشاهانی دمدمی مزاج و ساده‌لوح معرفی کرده است. ناظم الاسلام سبب تألیف «تاریخ بیداری ایرانیان» را تهى بودن کتاب ‏هاى تاریخى ایران از ویژگى‏ هاى عبرت آموز براى آیندگان دانسته و به گفته خودش همواره در این اندیشه بوده است که به شیوه آثار مورّخان اروپایى، کتابى در «تاریخ بیداری ایرانیان» بنویسد و نکته ‏هاى تاریخى را در آن بیاورد. وی از دوم ذیحجه ۱۳۲۲ دیده ها و شنیده های خود را در باره انقلاب مشروطه و بیداری ایرانیان ثبت کرد و چون به محافل آزادی خواهان آن زمان ــ که به دفاع از مشروطه تشکیل می شد ــ راه داشت، توانست گفت و گو های آنان را یادداشت کند؛ او نظر خود را نیز اغلب به آن ها می افزود. «تاریخ بیداری ایرانیان» شامل؛ مجلد اول مقدمه، مجلد دوم شامل؛ جلدهای یک تا سه، مجلد سوم شامل شامل، ۷۳صفحه فهرست مطالب بخش دوم و چند نکته از سعیدی سیرجانی و مطالب جلد چهارم شامل؛ وقایع شوال ۱۳۲۴ه.ق تا وقایع محرم ۱۳۲۷ه.ق و ضمائم، جلد چهارم شامل؛ مطالب جلد پنجم شامل وقایع محرم ۱۳۲۷ه.ق است. وی ابتدا قسمتی از یادداشت هایش را به صورت پاورقی در روزنامة کوکب دُرّی منتشر کرد. ظاهراً توجّه مردم به این پاورقی ها، ناظم الاسلام را به فکر چاپ و نشر جزوه های مستقلی با عنوان «تاریخ بیداری ایرانیان » انداخت. بدین ترتیب چاپ اول این اثر به صورت جزوات هفتگی به قطع خشتی و به خط نسخ و حواشی و پاورقی به خط نستعلیق با چاپ سنگی و نقاشی صورت اشخاص و با کیفیتی تقریباً مناسب در ۵۲جزوة ۱۶صفحه ای منتشر شد. ناظم الاسلام وقایع پیش از ذیحجة ۱۳۲۲را نیز در ۱۷جزوه با عنوان «مقدمة تاریخ بیداری ایرانیان » منتشر کرد و در این جزوه ها گزارش گونه ای از مهمترین وقایع دورة پادشاهی ناصرالدّین شاه و مظفرالدّین شاه نوشت.(۱) در ۱۳۲۸ـ۱۳۳۰ش برای اولین بار میرزاحسن طهرانی این یادداشت ها را به خط شمس الکُتّاب چاپ سنگی کرد. در ۱۳۲۴ـ۱۳۳۲ش سیدمحمد هاشمی کرمانی این کتاب را به انضمام شرح حالی نسبتاً کامل از مؤلّف و مقدّمه ای در بارة کتاب، در قطع وزیری و با حروف سربی و جلد ممتاز منتشر کرد.(۲) چاپ ۳در ۱۳۴۶ش، و بنابر سرلوحة کتاب، ظاهراً به یادگار جشن های تاج گذاری، در ۳مجلد و به اهتمام علی اکبر سعیدی سیرجانی منتشر شد. چاپ ۴و۵نیز به ترتیب در ۱۳۶۲ش و ۱۳۷۶ـ۱۳۷۷ش در دو مجلد نشر یافت.

  • میرزا محمّد پسر علی معروف به ناظم‌الاسلام کرمانی(زاده۱۲۸۰ق-۱۲۴۱خ-وفات۱۳۳۷ق-۱۲۹۸خورشیدی) متولّد کرمان، نویسنده، روزنامه‌نگار، مدیر روزنامه‌های نوروز و کوکب دُرّی(روزنامه نوروز، از سال سوم(۱۳۲۵ قمری – ۱۲۸۶خورشیدی) و قاضی عصر مشروطه ایران است. از ۱۳۰۹برای تحصیل به تهران آمد و تا ۱۳۳۰که به کرمان بازگشت در این شهر زندگی می‌کرد و ارتباط نزدیکی با فعالان جنبش مشروطه داشت. از سال ۱۳۳۰ ریاست دادگاه تجدیدنظر این شهر را بر عهده گرفت و در ۱۳۳۷قمری به دلیل ابتلا به آنفلوآنزا درگذشت.(۳)

نظرات، انتقادات و … را در بخش دیدگاه‌ها با ما مطرح و مطالبتان را به  ادمین : @yomnaadmin  ارسال فرمایید.

تلگرام

در تلگرام همراه با ما t.me/Yomna_ir

پاورقی:

  1. ناظم الاسلام کرمانی، بخش۱، مقدمة سعیدی سیرجانی ، ص۲۲؛ مشیری، ص۳۰۹٫
  2. همان، ج۱، ستون۱۰۴۷؛ مشیری، ص۳۱۰.
  3. ناظم الاسلام کرمانی، بخش۱، مقدمة هاشمی کرمانی، صص۳۴-۲۷٫

منابع:

  1. کتابک
  2. کاراکتاب
  3. کتاب خوان

باکس شناور "همچنین ببنید"

«اشعۀ مرگ»

اشعۀ حیات

به پرتوهای نور با طول موج کوتاه که در پرتونگاری از آن استفاده می‌شود، «اشعه» …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج − چهار =