جمعه , ۲۹ تیر ۱۳۹۷
خانه / اسوه ها / عبد صالح
عبد صالح

عبد صالح

عبد صالحبسیار اهل عبادت بود و به جهت كثرت عبادت از لقب العبدالصالح استفاده می‌شد. وی ۷مین امام از ائمه(ع) و ۹مین معصوم از معصومین(ع) است.(۱) بعد از امام صادق(ع) به امامت رسید و ۳۵سال رهبری مردم را بر عهده داشت. حضرت(ع) در كودكی به مسائل فقهاء مشهور، مثل؛ ابوحنیفه پاسخ علمی می داد. از کنیه ها و لقب های حضرت(ع)؛ العبدالصالح، ابوابراهیم و … است. آن قدر عبادت می‌کرد که زندان‌بانان نیز تحت تأثیر قرار می‌گرفتند و به جهت فرو خوردن خشم و صبر بر دردهای زمانه، الكاظم بود.(۲) متولّد ۷صفر در ابواء بود.(۳) مادرش حمیده مغربی فرزند صاعد مغربی بود.(۴) برادرانش از این بانو اسحاق و محمد دیباج بودند.  دیگر برادر تَنی و مجتهد امام(ع) اسحاق و محمد بن جعفر که به سخاوت، شجاعت معروف بودند از زیدیه جارودیه و در زمان مامون فردی با جلالت قدر و علو شأن و مكارم اخلاق و دانش وسیع بود.

شخصیت اخلاقی امام كاظم(ع)
امام(ع) در علم، تواضع، مكارم اخلاق، كثرت صدقات، سخاوت و بخشندگی ضرب المثل بود. بدان و بداندیشان را با عفو و احسان بی كران خویش تربیت می فرمود. به طور ناشناس در مدینه مستمندان را كمك و در مدینه میان نیازمندان به صرّار(۵) مدینه معروف و اگر به كسی صرّه ای می رسید بی نیاز می گشت. با این حال در اطاقی كه نماز می گزارد جز بوریا، مصحف و شمشیر چیز دیگری نبود.

فرزندان امام(ع)
امام رضا(ع) مادرش نجمه از زنان مومنه، پارسا، نجیب و پاكیزه بود. حمیده، همسر امام صادق(ع)، او را كه از اهالى مغرب بود، خرید. نجمه در خانه امام صادق(ع)، حمیده خاتون را بسیار احترام مى كرد و به خاطر جلال و عظمت او، هیچ گاه نزدش نمى نشست! روزى حمیده در عالم رویا، پیامبر(ص) را دید كه به او فرمودند: اى حمیده! نـجـمـه را به ازدواج فرزند خود موسى در آور، زیرا از او فرزندى به دنیا خواهد آمد كه بهترین فرد روى زمین باشد. پس از این پیام، حمیده به فرزندش امام كاظم(ع) فرمود: پسرم! نـجـمـه بانویى است كه من هرگز بهتر از او را ندیده ام، زیرا در زیركى و محاسن اخلاق مانندى ندارد. من او را به تو مى بخشم تو نیز در حقش  نیكى كن. ثـمـره ازدواج امـام كاظم(ع) و نجمه، نورى شد كه در شكم مادر به تسبیح و تهلیل مـشـغـول بـود و مـادر از آن، احـسـاس سنگینى نمى كرد و چون به دنیا آمد، دست ها را بر زمین گذاشت، سر را به سوى آسمان بلندكرد و لب هاى مباركش را به حركت درآورد: گویا با خدایش راز و نیازمى كرد. پس از تولد امام رضا(ع)، این بانوى مكرمه با تربیت گوهرى تابناك، ارزشى فراتر یافت. امام كاظم(ع) ۳۷فرزند پسر و دختر داشت كه ۱۸پسر بودند و امام رضا(ع) افضل ایشان بود.(۶)

سخنانی برگزیده از امام(ع)

  • بهترین صدقه، كمك كردن به ناتوان است.
  • كسى كه هر روز خود را ارزیابى نكند، از ما نیست.
  • مصیبت براى شكیبا یكى است و براى ناشكیبا دو تا.
  • شكیبایى در عافیت بزرگ ‏تر است از شكیبایى در بلا.
  • در هر چیزى كه چشمانت مى‏ بیند، موعظه ‏اى است.
  • خیر برسان و سخن نیك بگو. سست رأى و فرمان‏برِ هر كس مباش.
  • گر به تعداد اهل بدر مؤمن كامل در میان شما بود، قائم ما قیام مى ‏كرد.
  • ۳چیز تباهى مى ‏آورد: پیمان شكنى، رها كردن سنّت و جدا شدن از جماعت.
  • هر كس خشم خود را از مردم باز دارد، خداوند عذاب خود را در قیامت از او باز مى ‏دارد.
  • مبادا از خرج كردن در راه طاعت خدا دورى كنى و آن‏ گاه ۲برابر در معصیت خدا خرج كنى.
  • هر گاه ۳نفر در خانه بودند، ۲نفرشان با هم نجوا نكنند؛ زیرا نجوا، نفر ۳م را ناراحت مى ‏كند.
  • مبادا حریم خود و برادرت را یك طرفه برداری. چیزى از آن باقى بگذار؛ زیرا از میان رفتن آن، از میان رفتن شرم و حیا است.(۷)
  • زیارت قبر پدرم، موسى بن جعفر(ع)، مانند زیارت قبر حسین‏(ع) است. او همواره از بیم خدا مى‏ گریست، چندان كه محاسنش از اشك تر می ‏شد.(۸)

حاكمان سیاسی معاصر با امام(ع)
مهدی خلیفه عباسی امام را در بغداد بازداشت و بعد از عذرخواهی به مدینه بازگرداند و از امام تعهد گرفت كه قیام نكند. به قدری در انظار مردم مقامی والا و ارجمند داشت كه او را شایسته خلافت و امامت می دانستند و همین امر موجب اضطراب خلافت گردید و در نهایت مهدی به حبس او فرمان داد. هارون فرزند مهدی به امام(ع) پیش نهاد نمود فدك را تحویل بگیرد. حضرت(ع) نپذیرفت. وقتی اصرار كرد،

  • امام(ع) فرمود؛ می پذیرم به شرط آن كه تمام حدودئملك را كه تعیین می كنم به من واگذاری!
  • هارون گفت: حدود آن چیست؟
  • امام(ع) فرمود: حدود آن از عَدَن تا سمرقند و از آفریقا تا دریای خزر است.
  • هارون از شنیدن این سخن سخت برآشفت و گفت: پس برای ما چه چیز باقی می ماند؟
  • امام(ع) فرمود: می دانستم اگر حدود فدك را تعیین كنم آن را به ما مسترد نخواهی كرد.

از آن روز هارون كمر به شهادت امام كاظم(ع) بست. هنگام زیارت قبر پیامبر(ص) هارون از روی فخر فروشی به دیگران، در حضور سران قریش گفت: السلام علیك یا رسول الله، السلام علیك یا بن عمّ. امام كاظم (ع) فرمود: السلام علیك یا رسول الله، السلام علیك یا ابت (یعنی سلام بر تو ای پدر من) گویند هارون دگرگون و خشم از چهره اش نمودار گردید.

صَرَّارِ یَثرِبشهادت امام كاظم(ع)
علت گرفتاری امام(ع)، یحیی بن خالد بن بر مك بود، زیرا هارون فرزندش امین را به یكی از مقرّبان خود كه مدتی والی خراسان بود، سپرد. یحیی بن خالد بیم آن را داشت كه اگر خلافت به امین برسد او و بر مكیان از مقام خود بیفتند. سرانجام یحیی پسر برادر امام را از مدینه خواست تا به وسیله او از امام نزد هارون بدگویی كند. امام هنگام حركت علی بن اسماعیل از مدینه او را احضار كرد و از او خواست كه از این سفر منصرف شود و اگر ناچار شد برود از او سعایت نكند. علی قبول نكرد و نزد یحیی رفت و به وسیله او پیش هارون بار یافت و گفت: از ممالك اسلامی مال به او می دهند تا آن جا كه ملكی را توانست به ۱۰۰۰دینار بخرد. هارون در آن سال به حجّ رفت و در مدینه امام(ع) به استقبال او رفتند. اما هارون در نزد قبر پیامبر(ص) گفت: یا رسول الله پوزش می خواهم كه امام(ع) را زندانی  می كنم، زیرا  می خواهد امّتت را برهم زند و خونشان بریزد. آن گاه دستور داد تا امام را از مسجد بیرون بردند و او را پوشیده به بصره  نزد والی آن عیسی بن جعفر بن منصور بردند. عیسی پس از مدتی نامه ای به هارون نوشت: امام(ع) در زندان جز عبادت كاری ندارد، یا كسی بفرست كه او را تحویل بگیرد یا من او را آزاد خواهم كرد. هارون امام(ع) را به بغداد آورد و به فضل بن ربیع سپرد. پس از مدتی از او خواست كه امام(ع) را آزاری برساند، اما فضل نپذیرفت و هارون او را به فضل بن یحیی برمكی سپرد. چون امام(ع) در خانه فضل نیز به عبادت اشتغال داشت فضل بر او تنگ نگرفت و هارون از شنیدن این خبر در خشم شد. آخر الامر یحیی امام(ع) را  به سندی بن شاهك سپرد. سندی امام(ع) را در زندان مسموم كرد. امام(ع) از سم وفات یافت. سندی امام(ع) را به اعیان بغداد نشان داد كه ببیند در بدن او اثر زخم یا خفگی نیست. بعد امام(ع) را در مکانی به نام باب التبن مقابر قریش دفن كرد. تاریخ وفات آن حضرت را جمعه ۵ یا ۷صفر یا ۲۵رجب(۱۸۳ ق) در ۵۵ سالگی بود.(۹)

نظرات، انتقادات و … را در دیدگاه‌ مطرح یا به  ادمین : @yomnaadmin  ارسال فرمایید.

تلگرام

در تلگرام همراه با ماt.me/Yomna_ir

پانویس:

  1. امامالکاظم(۱۲۷یا۱۲۸-۱۸۳ق) یا موسی کاظم(ع) امام بعد از امام صادق(ع) می‌باشد.
  2. كنيه های امام کاظم(ع): ابوابراهیم، ابوعبدالله، ابوالحسن، ابوالحسن اول، ابوالحسن ماضى، ابوابراهيم و ابوعلى و باب الحوائج بود. ملقّب و معروف به عبدصالح، نفس زكيه، زين المجتهدين، وفى، صابر، امين و زاهر شد، لقب زاهر را از آن جهت يافت كه اخلاق پسنديده و بخشش فراوانش درخشيد. كاظم به واسطه كظم غيظ و چشم‏ پوشى كه از ستم گران مي كرد به طورى كه با زهر ستم آن ها در زندان شهيد شد. كاظم كسى است كه خوف و اندوه پيكرش را فرا گرفته باشد.
  3. محلّی میان مكه و مدینه است.
  4. بربری، اندلس یا اسپانیا است.
  5. كيسه پول، مردی با کیسه های دینار و درهم(طلا و نقره)
  6. از جمله فرزندان امام(ع)؛ احمد بن موسی و محمد بن موسی و ابراهیم بن موسی هستند. از دختران امام(ع) فاطمه معروف معصومه سلام الله علیها است كه در قم است. آمار فرزتدان حضرت(ع): ۱- امام رضا(ع) ۲- ابراهيم ۳- عباس ۴- قاسم ۵- اسماعيل ۶- جعفر ۷- هرون ۸- حسن ۹- احمد ۱۰- محمد ۱۱- حمزه ۱۲- عبداللَّه ۱۳- اسحق ۱۴- عبيداللَّه ۱۵- زيد ۱۶- حسن ۱۷- فضل ۱۸- حسين ۱۹- سليمان ۲۰- فاطمه كبرى ۲۱- فاطمه صغرى ۲۲- رقيه ۲۳- حكيمه ۲۴- ام ابيها ۲۵- رقيه صغرى ۲۶- ام جعفر ۲۷- لبابه ۲۸- زينب ۲۹- خديجه ۳۰- عليه ۳۱- آمنه ۳۲- حسنه ۳۳- بريهه ۳۴- عايشه ۳۵- ام سلمه ۳۶- ميمونه ۳۷- ام كلثوم. در ميان فرزندان حضرت(ع) فرزند بزرگوارش حضرت رضا(ع) از همه بزرگوارتر، عالي قدرتر، داناتر و فاضل تر بود. احمد بن موسى(ع) هم مردى كريم، بزرگوار و پرهيزكار بود و حضرت موسى بن جعفر اين فرزند بزرگوار را دوست مي داشت و بر ساير فرزندان مقدّم مي داشت و بستان يسير خود را به او بخشيده بود.
  7. امام كاظم(ع)
  8. امام رضا(ع)
  9. ارشاد، شیخ مفید.

منابع:

  1. حوزه
  2. تربیت
  3. مکتب صبر
  4. ويکی شيعه
  5. امام کاظم(ع)
  6. امام زادگان(ع)
  7. دانشنامه‌ی اسلامی
  8. خبرگزاری جمهوری اسلامی

باکس شناور "همچنین ببنید"

پیامبران

انبیاء الهی

اين كه بشر، همیشه از هادى و راهنما بهره مند بوده است، جاى ترديد نيست؛ …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شش − دو =