یکشنبه , ۲۸ مرداد ۱۳۹۷
خانه / آیین زندگی / مظهرِطبیعت
مظهرِطبیعت

مظهرِطبیعت

مظهرِطبیعت

تا نگردی چون بنفشه سوی پستی سرنگون کی چو نیلوفر شود چشم تو بر خورشید باز(سعدی)
گرت ز دست برآید چون نخل باش کریم ورت ز دست نیاید چون سرو باش آزاد(سعدی)

روزگاری نه چندان دور، «گل» و «گلدان‌ها» در حیاط خانه جایی امن برای زیستن داشتند و حتّی در حافظه‌ی زیستی خود روزهایی را به یاد نمی‌آوردند که به این شکل بی‌اهمیّت شوند و «گل های مصنوعی»‌ امنیّت آن‌ها را بر هم زند. روزگاری، قبل از آن که سرگرمی و دل‌مشغولی پدران ما تلویزیون شود، زندگی همه‌ی آن‌ها به «گل» و «گلدان‌های شمعدانی» گره خورده بود و آب دادن و حفاظت و چیدن برگ‌های زرد، روزهای خوش و ناخوش آن‌ها بود. دهان گود «گلدان» را خاک کردن، قلمه‌زدن و دیدن ریشه دوانی و قوّت گرفتن ساقه‌ها و انتظار نشستن برای بهار و فصل روییدن «گل» و بعدازظهر تلخ پایان عمر «گل» را دیدن، بخشی از زندگی آرام پدران ما بود، و این رسمی بود که به ما منتقل نشد. ارتباط با طبيعت و لذّت بردن از مناظر زيباى طبيعى، راهى ساده ولى مهمّ، جهت كسب آرامش و تلطيف روح و روان آدمى است. كاشتن «گل» و گياه و يا دريافت هدايايى مانند «گل» می‌‏تواند بيش از هر چيز شادى و طراوت را به انسان هديه دهد. پژوهش‌‏ها نشان می‌‏دهد خريدن «گل»، كاشتن «گل» و «گياه» و به طور كلّى نگاه كردن به «گل»، باعث برانگيخته شدن احساس شادى، آرامش و طراوت، مثبت‏‌انديشى و دورى از غم و اندوه می‏‌شود. انديشه‏‌ورى گفته است: نكته‌ی جالب ‏توجّه درباره‌ی نقش «گل» در سلامت روحى و روانى افراد آن است كه فرد، با تماشا كردن به «گل» و لذّت بردن از طراوت، رنگ و عطر زيباى آن مى ‏تواند حالت روحى نامتعادل خود را تغيير داده و به حالت طبيعى باز گرداند. در واقع «گل» عاملى جهت تعديل رفتار در طول شبانه‌‏روز است و هر بار نگاه كردن به «گل»، عاملى براى ايجاد يک اتصال عصبى مثبت در مغز است. سرانه‌ی مصرف «گل» در ايران كمتر از ۱۰شاخه است. در صورتى كه اين رقم در هلند به ۱۵۰شاخه می‌رسد. در سال ۸۴، در مجموع ۱۵ميليارد «شاخه گل بريده»، ۱۲۰ميليون «گياه گلدان» و ۸۰۰ميليون گياه بوته‏ اى توليد شده است كه در مقايسه با مساحت ۴۵۰۰هكتارى سطح زير كشت «گل‏ها و گياهان زينتى»‌، رقم بسيار كمى است. حضور «گل» و «گیاه» در فضای مسکونی بستر بسیار مناسبی برای آرامش روح و روان انسان ایجاد می کند و همه روان شناسان به تاثیر روانی «گل» بر انسان تاکید کرده اند. تصور کنید اگر در شهرمان «گل» و «گیاهی» وجود نداشت، به طور قطعی شهر و ساکنان آن هر دم مرگ را به چشم می دیدند. شهر به عنوان یک موجود زنده نیز به تناسب و تعادل نیاز دارد. کاهش حجم «گل» و «گیاه» در شهر به تعادل اکوسیستم شهری آسیب می‌زند، همان‌طور که بسیاری از پرندگان از تهران گریخته‌اند یا فقط در ساعاتی خاصّ دیده می‌شوند. یونانی‌ها نخستین ملّتی بودند که برای «گل های مختلف»‌ معاونی مشخصی را تعریف و در زندگی خصوصی و اجتماعی خود از آن بهره بردند که پس از آن‌ها، بومی‌ها از این شیوه استقبال کردند و مردم سایر نقاط جهان نیز کم و بیش آن را پذیرفتند. در ایران نیز کاربردهای مختلفی برای «گل» وجود دارد و هر «گل» به‌ عنوان نوعی نماد و نشان مشخص برای ابراز علاقه به طرف مقابل، جشن‌ها و میهمانی‌ها، تبریک به عروس و داماد، عیادت بیمار، تبریک قدم نورسیده و… مورد استفاده قرار می‌گیرد. قدیمی‌ترین سند در رابطه با پیشینه و دسته «گل» در کشور به «گل و غنچه‌های دست داریوش» در سنگ‌نگاره‌های تخت جمشید است که بیش تر از ۲۵۰۰سال قدمت دارد. بنابر نظر تحلیل‌گران تاریخ، این نقوش، مراسم برپایی جشن نوروز و به گمان برخی، جشن تولّد و بر اساس اظهارنظرهای دیگری، مراسم تاج‌گذاری را به نمایش می‌گذارد. این نقوش گویایی از توجّه و علاقه ایرانیان نسبت به «گل» و تقدیم دسته «گل» به‌عنوان هدیه است. رسم تقدیم «گل» در اروپا به‌عنوان هدیه و تحفه، رسمی است که از ایران به کشورهای اروپایی سرایت کرده و این در حالی است که قدمت تقدیم «گل» در ایران به قدری است که نمی‌توان به‌طور مشخص و دقیق، مبدا آن را یافت. پس از اسلام نیز «گل» و دسته «گل» حرمت و اعتبار خود را نه‌ تنها نزد مردم حفظ کرد، بلکه ارجمندتر نیز شد.

گل‌های ملی ایران«گل‌های ملّی»: اندام زایشی در گیاهان «گل ها» هستند و از نظر زیباسازی محیط بسیار مهمّ و اهمیّت زیادی دارند.  «گل ملّی»  به «گل» یا «گیاهی» که نماد یک کشور است، گفته می‌شود. در حال حاضر ۱۰۰کشور جهان دارای «گل ملّی» هستند که در برخی از کشورها، مانند؛ کانادا، آلمان و لبنان یک درخت به‌ عنوان نماد ملّی گیاهی کشور انتخاب می‌شود. در برخی از کشورها، گیاهانی به‌عنوان «گل ملّی» انتخاب شده‌اند که این گیاهان چندان قابل توجّه نیستند.

  • «گل رز» از نظر کسوت قرار گرفتن در جایگاه «گل» ملّی، رتبه نخست را به خود اختصاص داده است و در ۹کشور؛ آمریکا، انگلستان، ایتالیا، ایران، رومانی، عراق، عربستان صعودی، مراکش و بلغارستان به‌عنوان «گل» ملّی انتخاب شده است.
  • «گل ارکیده» رتبه‌ی دوم در میان ۷کشور که بیش تر در آمریکای جنوبی قرار دارند، به «گل» ارکیده تعلّق دارد و به‌ عنوان «گل ملّی» انتخاب شده است.
  • «گل های لاله و یاس»‌ در رتبه‌های بعدی جای گرفته‌اند و ۴گل؛ نیلوفر آبی، گل محمدی، سروناز و لاله از «گل های ملّی»‌ ایران هستند.

انتخاب یک «گل» به‌عنوان «گل ملّی»، ارتباط عمیقی با ویژگی‌های هر کشور دارد که عواملی هم چون؛ کسرت انتشار، اختصاص رویش گیاه در نواحی یک کشور، تاریخ، اسطوره‌ها، مذهب و خصوصیات فرهنگی مردم کشور در این انتخاب دلالت دارند. از «گل های ملّی»‌ که در روییدن آن‌ها به‌صورت طبیعی تنها بر حوزه یک کشور به‌ خصوص محدود شده است، می‌توان به «گل زنگوله‌ای شیلی» در شیلی، «گل شکرپاره» در آفریقای جنوبی، اقاقیای طلایی در استرالیا و سرخس نقره‌ای در زلاندنو اشاره کرد.[۱] انتخاب «گل ملّی» به مانند سرود ملّی یا پرچم ملّی کمتر به صورت رسمی انجام می‌شود و روال این انتخاب به این صورت است که در زمانی نامعلوم تحت تأثیر عشق و علاقه یا رسوم مردم هر کشور، «گُلی» به این عنوان شهرت پیدا می‌کند. بنابر همین اصل است که در کشورهایی که دارای تاریخی کهن هستند و از ملّت‌های گوناگون تشکیل شده‌اند کمتر پیش می‌آید که تنها یک «گل» به عنوان «گل» ملّی داشته باشند و چندین «گل» در این نوع کشورها به عنوان نماد مورد علاقه و توجّه مردم است. در این نوع کشورها انتخاب «گل ملّی» بر اساس ناحیه یا استان تفاوت دارد. برای نمونه در کشور آمریکا هر ایالت دارای «گل محلّی»  مخصوصی است. در ژاپن نیز از سال ۱۹۵۴میلادی، برای هر یک از استان‌های ۴۷گانهٔ این کشور «گل محلّی به خصوصی» تعیین شده‌است.[۲] در نشست مورخ ۲۲آبان ۱۳۷۴شمسی که با حضور ریاست انجمن باغبانی ایران و شماری از استادان دانشگاه‌ها برگزار گردید، «گل سرخ محمدی» به عنوان «گل ملّی» تأیید و برگزیده شد.[۳] از کشورهایی که مبنای انتخابشان در ارتباط با محصول کشاورزی بوده‌است، می‌توان به انتخاب لاله در هلند و بلژیک و انتخاب قهوه عربی در کشورهای یمن و اتیوپی، انتخاب نخل خرما در عربستان سعودی و فلفل سیاه در لیبریا اشاره کرد. «گل» لاله سمبل شهادت است و به استعاره دلالت بر شخص ایثارگری دارد که در راه آرمان دینی یا ملّی به شهادت رسیده‌است.[۴][۵] در روایات سخن از دشت کربلا می‌رود که از خون شهدا لاله‌گون شده‌است.[۶] از سرودهای انقلابی مشهور که در آن شهید به لاله تشبیه شده‌است می‌توان به سرود به لالهٔ در خون خفته // شهیدِ دست از جان شسته سرودهٔ مجتبی میرزاده اشاره کرد.[۷]

مظهرِطبیعت

قدیمی‌ترین «گلخانه‌»: «گلخانه» یا «گیاه خانه» محلّی برای کشت گیاهان است، که به وسیله پوشش‌های شفاف پوشیده شده‌ و پوشش «گلخانه» یاعث ایجاد اثر «گلخانه‌ای» و «محبوس شدن انرژی خورشیدی» می شود. قدیمی‌ترین «گلخانه» مدرن با قدمتی ۷۵ساله، توسط مرحوم زعیم از کشور هلند وارد و احداث شد. این «گلخانه» اکنون هم فعّال است و از مدرن‌ترین «گلخانه‌های کشور» به‌حساب می‌آید. رواج «گل» و «گیاه» در کشور به‌ویژه در طرّاحی فضای سبز از ۳‌هزار سال پیش اهمیّت بسیاری داشته و توسعه‌ی آن به‌عنوان یک حرفه، عمر ۸۵ساله‌ای دارد که نخستین‌ بار یک هلندی مقیم تهران با وارد کردن بذر «گل» از هلند، اقدام به پرورش «گل» در باغ خود و در واقع پرورش «گل» در کشور پرداخت.

مظهرِطبیعت

روز ملّی «گل»: به اطراف خود نگاه کنیم و همه‌ی «گل‌های مصنوعی» خود را دور بریزیم و «گل های طبیعی»‌ را جایگزین کنیم.  ۲۵خرداد روز «گل» است و کوتاه چون عمر «گل»، آن را از دست ندهیم و فضای خانه و محلّ کار خود را با گیاهان تلطیف کنیم. در نخستین سالگرد «روز ملّی گل» در سال ۸۵، سبدی با ۲۰۷هزار شاخه «گل» به مساحت ۳۷۵متر در مجموعه ۱۲هزار نفری آزادی تهیه شد که بزرگ‌ترین سبد «گل» دنیا لقب گرفت و به همین جهت با استقبال خوبی از سوی رسانه‌های خارجی و خبرگزاری‌های دنیا روبه‌رو شد. رواست كه تنها به ۲۵خرداد اکتفا نشود و همه روزهایمان، روز «گل و گياه» باشد.

مطالب مرتبط:

  1. گلاب
  2. گل یخ
  3. گل آویز
  4. گلستان
  5. گلستانه
  6. گل ظهور
  7. جنگل حرّا
  8. باغ گلشن
  9. گل صد برگ
  10. بي بي گلبهار
  11. گل آفتابگردان
  12. به یاد گل خوشبوی …

پانویس:

  1. 世界大百科事典، 国花، ۳۶۱٫
  2. Britannica international encyclopaedia، 国花، ۳۵۳-۳۵۶٫
  3. ««گل» محمدی». مرکز تجارت عطر ایران. بایگانی‌ از نسخهٔ اصلی، ۱۸تیر ۱۳۹۱.
  4. Cartlidge، IranModern Nations of the World، ۳۹٫
  5. «لاله». سازمان ثبت احوال کشور. بایگانی‌ از نسخهٔ اصلی، ۱۷ June 2012.
  6. یاحقی، فرهنگ اساطیر و اشارات داستانی در ادبیات فارسی، ۳۷۴.
  7. «ساز مهجور نبوغ خاموش: به مناسبت چهلمین روز درگذشت زنده‌یاد مجتبی میرزاده». روزنامه همشهری، ۳شهریور ۱۳۸۴. بایگانی‌ نسخهٔ اصلی، ۱۸ June 2012 و یاحقی، فرهنگ اساطیر و اشارات داستانی در ادبیات فارسی، ۴۲۹.

منابع:

  1. کجارو
  2. ویکی پدیا
  3. دانشنامه رشد

باکس شناور "همچنین ببنید"

اسراء برگشتند

«اگر روزی اسراء برگشتند و من نبودم، سلام مرا به آن ها برسانید و بگویید …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

19 − یازده =