پنج شنبه , ۲۴ آبان ۱۳۹۷
خانه / مناسبت ها / قمری / میهمانی و افطاری

میهمانی و افطاری

میهمانی, افطارییکی از سنتهای خوبی که در بین مؤمنان رایج است و ریشه در ایمان مردم دارد، افطاری دادن و میهمانی کردن اقوام و دوستان در ماه مبارک رمضان است.

توجه یافتن به کسانی که در اداره زندگیشان بویژه ضروری ترین امر یعنی غذا، با دشواری روبه هستند، یکی از حکمتهای روزه است. در روایات چنان به افطاری دادن سفارش شده که از روزه مستحبی اهمیت بیشتر یافته است. امام موسی بن جعفر(ع) فرمود: افطاری دادن به برادر روزه دار از روزه ات بافضیلت تر است. (۱) بی تردید هرگز افطاری دادن جای روزه واجب را نمی گیرد، اما در ارزیابی ثواب، گاهی ثواب افطاری بیشتر است.

امام صادق(ع) نیز می فرماید: کسی که مؤمنی را افطاری دهد، کفاره یک سال گناه او شمرده می شود، و کسی که دو مؤمن را افطاری دهد، بر خداوند است که او را وارد بهشت سازد. (۲)

اطعام طعام

مهمانی کردن، در قرآن شریف و روایات ائمه معصومین(ع)، از اوصاف پیامبران و پیشوایان دین شمرده شده است. خداوند متعال می فرماید:

«هل اتیک حدیث ضیف ابراهیم المکرمین اذدخلوا علیه فقالوا سلاما قال سلام قوم منکرون فراغ الی اهله فجاء بعجل سمین.» (۳)

ای رسول ما، آیا حکایت میهمانان گرامی ابراهیم به تو رسیده است؟ هنگامی که آنها بر حضرت ابراهیم وارد شدند، سلام کردند. او جواب سلام آنها را گفت و فرمود: شما مردمی ناشناس هستید.(خوب است خود را معرفی کنید) آنگاه نزد خانواده اش رفت و با کبابی از گوساله ای فربه باز آمد.

گرامی داشتن میهمان از لوازم ایمان به خداوند متعال شمرده شده است.

پیامبر اسلام(ص) می فرماید: کسی که ایمان به خدا و روز جزا دارد، باید میهمانش را گرامی بدارد. (۴)

و نیز فرمود: خانه ای که در آن میهمان وارد نشود، فرشتگان نیز وارد نمی شود. (۵)

روزی امیرمؤمنان غمگین بود، وقتی سبب آن را پرسیدند، فرمود: هفت روز است، میهمانی برایم نیامده است. (۶)

حضرت علی(ع) چه بسا بر خود سخت می گرفت تا بتواند دیگران را بهتر میهمانی کند. در روایت می خوانیم: امیرمؤمنان علی(ع) از نظر طعام شبیه ترین افراد به پیامبر گرامی اسلام(ص) بود. خود نان و سرکه و زیتون می خورد و به مردم نان و گوشت می داد. (۷)

حضرت علی(ع) گاهی خود غذا نمی خورد تا میهمان غذا بخورد. مردی پیش رسول خدا(ص) آمد و از گرسنگی شکایت کرد. آن جناب کسی را نزد همسرانش فرستاد و پیام داد، اگر نزدتان خوراکی یافت می شود، برای این مرد بدهید. گفتند، غیر از آب چیزی یافت نمی شود.

پیامبر(ص) فرمود:«من لهذا الرجل الیلة » کیست که امشب این مرد را خوراک دهد؟ علی عرض کرد: من او را میهمان می کنم.

آنگاه نزد فاطمه زهرا(س) شتافت و پرسید: چه یافت می شود تا از این مرد پذیرایی کنیم؟

فاطمه عرض کرد: اندکی غذا برای کودکان داریم، ولی میهمان را بر فرزندانم مقدم می دارم.

حضرت فرمود: بچه ها را بخوابان و چراغ را خاموش کن.

چراغ را خاموش کرد. وقتی ظرف غذا آماده شد، علی(ع) دهان خود را حرکت می داد و چنان می نمود که مشغول خوردن است تا میهمان با خاطری آسوده غذا بخورد چون آن مرد به اندازه کافی غذا خورد و دست کشید، کاسه را به فضل خداوند پر از غذا یافتند. صبحگاه امیرمؤمنان برای نماز به مسجد رفت. پس از نماز، پیامبر اکرم(ص) به وی نگریست و در حالی که قطرات اشک از دیده اش فرو ریخت، فرمود: یا ابالحسن دیشب خداوند از کردار شما در شگفت شد و این آیه را فرو فرستاد.

«و یؤثرون علی انفسهم و لو کان بهم خصاصة »; دیگران را بر خویش مقدم می دارند، هرچند خود تنگدست و گرسنه باشند. (۸)

میهمانی روزه دار هنگام افطار

تمام این برکات برای کسی است که در خانه اش مؤمنی را میهمانی کند، بی تردید اگر میهمان روزه دار باشد، ارزش والاتر ثواب بیشتری دارد.

امام صادق(ع) می فرماید: فردی به نام سدیر، در ماه مبارک رمضان، بر پدرم امام باقر(ع) وارد شد. حضرت فرمود: ای سدیر، آیا می دانی در چه شبهایی قرار داریم؟ عرض کرد، آری، پدرم فدایت باد، شبهای ماه مبارک رمضان است. امام فرمود: آیا می توانی در هر شب از این شبها ۱۰ بنده از فرزندان اسماعیل را آزاد کنی؟

سدیر گفت: پدر و مادرم فدایت باد این اندازه ثروت ندارم. امام فرمود: آیا می توانی نه بنده از فرزندان اسماعیل را آزاد کنی؟

سدیر باز همان گونه جواب داد. حضرت یکی یکی کم کرد تا فرمود: آیا می توانی هر شب یک بنده از فرزندان اسماعیل را آزاد کنی؟

سدیر عرض کرد: این نیز در توانم نیست.

امام فرمود: آیا می توانی هر شب مسلمانی را افطار دهی؟

مرد گفت: آری، بلکه ده مسلمان را نیز می توانم.

پدرم فرمود: ای سدیر، من نیز همین را اراده کرده ام. اگر بتوانی یک برادر مسلمان را افطاری دهی(ارزش آن) چون آزاد ساختن یکی از فرزندان اسماعیل است. (۹)

پیرایه ها

هدف از این میهمانیها و افطاری ها، علاوه بر مسرور ساختن مؤمنان خصوصا فقرا، ایجاد انس و هماهنگی و اتحاد بین مسلمانان است.

اما اگر سفره هایی که هنگام افطار گسترده می شود برای خودنمایی و چشم و هم چشمی ها باشد و بی توجه به درماندگان و فقرا برگزار شود، جز گناه و دوری از حقیقت ثمری ندارد.

امیرمؤمنان(ع) در نامه ای به عثمان بن حنیف، که یکی از کارگزاران حضرت در بصره بود، نوشت: ای فرزند حنیف، به من خبر رسیده که مردی از جوانان اهل بصره برایت خوانی گسترد و تو نیز دعوتش را اجابت کردی، خوراکهای رنگارنگ برایت آوردند و قدحهایی در برابرت چیدند و تو نیز حریصانه از آنها خوردی واستخوانهای گوشت دار را با دندان پاک کردی. گمان نمی بردم، تو پذیرای دعوت چنین مردمی شوی و بر خوانی که بینوایان از آنها محرومند و توانگران پیرامونش حضور دارند، بنشینی. بنگر از این آخر دنیا چه می جویی؟!

آنچه یقین نداری حلال است، دور افکن و از آنچه به یقین می دانی حلال است، استفاده کن. (۱۰)

افطاری و پذیرایی در صورتی ارزش دارد که از پیرایه ها پاک و هدفش رضایت الهی و مسرور ساختن مؤمنان باشد.

پی نوشت ها:

۱- وسائل الشیعة، ج ۷، ص ۱۰۰٫ عن ابی الحسن موسی(ع): قال: فطرک اخاک الصائم افضل من صیامک.

۲- وسائل الشیعه، ج ۷، ص ۱۰۱ و ۱۰۲٫ حدیث ۹٫

۳- سوره الذاریات، آیات ۲۴ -۲۷٫

۴- میزان الحکمة، محمدمحمدی ری شهری، ج ۷۵، ص ۵۲۰٫

۵- بحارالانوار، محمد باقر مجلسی، ج ۷۵، ص ۴۶۱٫

۶- میزان الحکمة، ج ۵، ص ۵۲۱٫

۷- همان، ص ۵۳۹٫

۸- داستانها و پندها، مصطفی زمانی، ج ۲، ص ۶۵٫

۹- وسائل الشیعه، ج ۷، ص ۱۰۰، ج ۳٫

۱۰- شرح نهج البلاغه، میرزا حبیب الله خویی، ج ۲۰، ص ۱۱۶٫

منبع: کوثر :: دی۱۳۷۷، شماره ۲۲

باکس شناور "همچنین ببنید"

شایسته ترین الگو

شایسته ترین الگو

پیامبر(ص) در ارتباط با مسائل اجتماعی و در برخوردهای رفتاری با دیگران، با وجود علوّ …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سیزده − ده =