یکشنبه , ۲ مهر ۱۳۹۶
خانه / گلزار ادب / واژه شناسی

واژه شناسی

بحورالالحان

بحورالالحان

بحورالالحان، کتابی معروف در موسیقی ایرانی و عروض فارسی از میرزا محمّد نصیر فرصت شیرازی*(۱۲۷۱ـ ۱۳۳۹). این کتاب از دو جزء و یک خاتمه تشکیل شده است: جزء اول مقدمه ای است در بحث از موسیقی قدیم ایرانی و جدول هفت دستگاه آن(ص۴-۲۷)؛ جزء دوم که در حقیقت جزء بزرگ …

بیشتر بخوانید »

با محبّت شاید …

با محبّت شاید ...

بچه ها لال شوید بی ادب ها ساکت سخت آشفته و غمگین بودم به خودم می گفتم بچه ها تنبل و بد اخلاقند دست کم می گیرند درس و مشق خود را باید امروز یکی را بزنم اخم کنم و …

بیشتر بخوانید »

واژه های فرانسوی و …

آیا واژه های فرانسوی را می شناسید؟

آیا واژه های فرانسوی را می شناسید؟ آسانسور، آلیاژ، آمپول، املّت، باسن، بتون، بلیت، بیسکویت، پاکت، پالتو، پریز، پلاک، پماد، پوتین، پودر، پوره، پونز، پیکنیک، تابلو، تراس، تراخم، نمبر، تیراژ، تور، تیپ، خاویار، دکتر، دلیجان، دوجین، دوش، دیپلم، دیکته، رژ، رژیم، رفوزه، رگل، رله، روبان، زیگزاگ و …

بیشتر بخوانید »

رابطه با خُدا

رابطه با خُدا

رابطه با خُدا را می توان از افتخارات انسان دانست که خداوند او را به بندگی خود پذیرفت. زیرا تنها کسی که می تواند نعمت بدونِ استحقاق ببخشد، خدای منّان است؛ زیرا او قبل از خلقت، نعمت می دهد؛ یعنی عدم را، لباس وجود می پوشاند و میِ عشق، در …

بیشتر بخوانید »

وام واژه ها

واژه های دارای ریشه فرانسوی که در زبان فارسی به کار رفته اند  فراوان یافت می شوند. دلیل آن شاید به دوران قاجار برگردد که بیشتر  پیوندهای ایران و غرب، با فرانسویان بوده است. برخی از این واژگان و برابر فرانسوی آن در زیر فهرست شده اند: الف ادکلن(eau de …

بیشتر بخوانید »

عبادت

  «عبادت» در اصل به نظر بسيارى از واژه شناسان به معنى «خضوع» است. معادل فارسى لفظ عبادت را برخى «بندگی» و «پرستش» دانسته‌اند. واژه عبادت، بر نوعى «تقديس» دلالت دارد، در حالى كه واژه «بندگى» (بدون قيد) فاقد اين ويژگى است، از اين رو در مورد بندگى انسان‌ها نسبت …

بیشتر بخوانید »

قنّاد

قنّاد یک واژه ایی معرب با ریشه ایرانیک است که در عربی بر مبنای (قند) ایرانیک ساخته شده است. مترادف کلمه قنّاد: حلواساز، حلوایی، شکرریز، شیرینی پز، شیرینی فروش است. معنی قنّاد به فارسی: قندساز، شیرینی پز، شکرریز و …

بیشتر بخوانید »

واژه زُهم

با پرسشی در باره واژه زهم روبرو شدم که پاسخ آن را نمی‌دانستم. خوشنودم که چیزی نو یاد گرفتم. برای این کار سرک‌هایی کشیدم به فرهنگ‌های: دهخدا، معین، آنندراج، ناظم الاطباء، غیاث اللغات و … زُهم واژه ای عربی است ( اسم مصدر ) که برابر آن در زبان پارسی …

بیشتر بخوانید »

بُراق

نام مرکب آسمانی پیامبر اسلام حضرت محمّد صلّی اﷲعلیه و آله و سلّم در سفر معراج بُراق است. شاهدی بر کاربرد این کلمه در ادب عرب پیش از اسلام در دست نیست. احتمال دارد نخستین بار از زبان حضرت محمّد صلّی اﷲعلیه و آله و سلّم شنیده شده و از …

بیشتر بخوانید »

معادل سازي واژه‌ها

 ارتباط انسان ها در جامعه جهانی موجب تأثیر زبان و فرهنگ آنان بر یک دیگر است. ورود الفاظ بیگانه در هر زبان، از نتایج این تأثیرگذاری است. نتوان زبانی را یافت که واژه های بیگانه در آن استعمال نشود. زبان فارسی نیز از این قاعده مستثنی نیست. واژه های زیادی …

بیشتر بخوانید »