دوشنبه , ۲ مهر ۱۳۹۷
خانه / گلزار ادب / واژه شناسی

واژه شناسی

سه زنگ

سه زنگ

آغاز دوران طلایی تعلیم و تربیت، در ماه مهر با محرّم حسینی امسال متقارن شده است که سه زنگ دارد: «زنگ نماز» «زنگ مهر» «زنگ ایثار» به صدا درآمدن این سه زنگ برای این است تا در: «زنگ نماز» تأکید شود که هدف اصلی انسان عبودیت و تسلیم خدا بودن …

بیشتر بخوانید »

مدرسه

مدرسه

مدرسه(scuola & school یا اکاديمية، دبستان، آموزشگاه، مکتب): واژه‌ایی کاربردی در فارسی و عربی، و از نظر دستور زبان عربی، مدرسة اسم مکان است. یعنی مکانی که محلّ«درس و درس خواندن و درس دادن» است. مدرسة مکانی آموزشی است که برای آموزش دانش آموزان تحت رهبری معلّمان طرّاحی شده‌است. در زبان امروزی …

بیشتر بخوانید »

حماسه کربلاء

قیام امام حسین علیه السّلام از سویی تجلّی گاه خصلت های پاک انسانی و فضایل اخلاقی در جبهه حقّ، و از سوی دیگر محلّ بُروز و ظُهور رذایل اخلاقی در جبهه باطل است. عاشورا، میدان مسابقه خصلت های پاکی است که ریشه در افکار درخشان پیامبر صلّی الله علیه و …

بیشتر بخوانید »

روضه

نوحه سرایی بر مصائب(مصیبت ها، ماتم ها، بلاها، حادثه ها، سوگ ها، سختی ها، گرفتاری ها، عزاها و رنج های) اهل بیت پیامبر(ص) به نثر را روضه گویند. آن چه که در افواه مردم آن را روضه می‌نامیم، همان اقامه عزاست. همان نکته‌ای که نقش ویژه‌ای در انتقال فرهنگ حسینی داشته است. …

بیشتر بخوانید »

ابوسفیان

خدایا! همیشه بر اَبُوسُفْيان و معاویه(پسرِابوسُفْيان) و یزید پسرِمعاویه، لَعْنَت فرست. برای همه آن ها لَعْنَتی ابدى قرار ده. چرا اَبِى‌سُفْيان را لَعْنَت می کنیم؟ چرا خانواده اَبِى‌سُفْيان لَعْنَت شده‌ اند؟ چرا: اَللّهُمَّ الْعَنْ اَباسُفْيانَ وَ مُعاوِیَةَ وَ یَزیدَ بْنَ مُعاوِیَةَ عَلَیْهِمْ مِنْكَ اللَّعْنَةُ اَبَدَ الْآبِدینَ؟ آن چه در این باره …

بیشتر بخوانید »

مدّاحی

مدّاح

مدّاحی را؛ مدحتگری، ثناخوانی، ستایشگری، مدیحه‌سرایی، ستایندگی و مدیحه‌گویی در لغت معنا کرده اند. مدّاحی با عنوان افتخاری مَدّاحِ اهلِ بیتِ عصمت و طهارت(ع) یکی از هنرهای نمایشی ملّی و مذهبی است که هم چون شبیه‌خوانی، پرده‌خوانی، نقّالی و … پیشینه‌ای از زمان صفویّه دارد. امّا مدّاح، صیغه مبالغه از واژه …

بیشتر بخوانید »

سُرادِق

خیمه‌گاه

سُرادِق(Wigwam) مُعرَب سراپرده است. خیمه‌؛ چادر، خرگاه، خیمه‌گاه، سراپرده و یا شامیانه، سايبانی(چادری) بزرگ است که در صحرا بر پا کنند یا بالای صحن خانه می کشند. منزل گاهی از پارچه کلفت، مانند؛ کرباس و … که قابل حمل و نقل باشد. سراپرده ایی چادری که از پارچه سازند و …

بیشتر بخوانید »

مُحَرَّم

اولین ماه قمری

در سال ۴۱۲میلادی، یعنی حدود ۲قرن پیش از ظهور اسلام، سران قبلیه های عرب در مکّه، برای یکسان سازی و سامان دادن به پیوستگی و اسامی ماه های عرب، گرد هم آمدند. جلسه یاد شده در منزل کلاب بن مرة، جدّ پنجم پیامبر(ص) شکل یافت. مُحَرَّم به معنای حرام شده …

بیشتر بخوانید »

سوگ

سوگ

سوگ به‌ اندوه، حزن، رثا، عزا، غم، مصیبت، ماتم،  سوگواری، سوک، سوکواری و پرسه گویند. اقامه سوگ در فقدان و از دست دادن عزیزان و جگرگوشه‌ها واژه‌ایی بسیار آشنا است که پاسخ و عکس‌العملی به‌ از دست دادن فرد یا چیزی که متعلّق به یک گروه خاصّ است، خطاب می‌شود. …

بیشتر بخوانید »

ولایت خدا

ولایت خدا

پيامبر(ص) در روز غدیر فرمود: «اى مسلمانان ! حاضران به غایبان برسانند: کسى را که به من ایمان آورده و مرا تصدیق کرده است، به ولایت على سفارش مى کنم، آگاه باشید ولایت على، ولایت من است و ولایت من، ولایت خداى من است.» و حضرت علی(ع) می فرمایند: «ما …

بیشتر بخوانید »