شنبه , ۹ اردیبهشت ۱۳۹۶
خانه / گلزار ادب / واژه شناسی

واژه شناسی

قنّاد

(قنّاد) یک واژه ایی معرب با ریشه ایرانیک است که در عربی بر مبنای (قند) ایرانیک ساخته شده است. مترادف کلمه قنّاد: حلواساز، حلوایی، شکرریز، شیرینی پز، شیرینی فروش است. معنی قنّاد به فارسی: قندساز، شیرینی پز، شکرریز و …

بیشتر بخوانید »

واژه زُهم

با پرسشی در باره واژه زهم روبرو شدم که پاسخ آن را نمی‌دانستم. خوشنودم که چیزی نو یاد گرفتم. برای این کار سرک‌هایی کشیدم به فرهنگ‌های: دهخدا، معین، آنندراج، ناظم الاطباء، غیاث اللغات و … زُهم واژه ای عربی است ( اسم مصدر ) که برابر آن در زبان پارسی …

بیشتر بخوانید »

بُراق

نام مرکب آسمانی پیامبر اسلام حضرت محمّد صلّی اﷲعلیه و آله و سلّم در سفر معراج بُراق است. شاهدی بر کاربرد این کلمه در ادب عرب پیش از اسلام در دست نیست. احتمال دارد نخستین بار از زبان حضرت محمّد صلّی اﷲعلیه و آله و سلّم شنیده شده و از …

بیشتر بخوانید »

معادل سازي واژه‌ها

 ارتباط انسان ها در جامعه جهانی موجب تأثیر زبان و فرهنگ آنان بر یک دیگر است. ورود الفاظ بیگانه در هر زبان، از نتایج این تأثیرگذاری است. نتوان زبانی را یافت که واژه های بیگانه در آن استعمال نشود. زبان فارسی نیز از این قاعده مستثنی نیست. واژه های زیادی …

بیشتر بخوانید »

واژه های خاصّ

 زبان فارسی از گذشته های دور تا کنون با کلمات بیگانه زیادی مواجه بوده است و در هر زمان به گونه ای برای این کلمات و واژه های غیر قابل ترجمه معادل هایی وضع کرده است. زمانی این معادل سازی در تغییر تلفظ کلمه رخ می داد. امروز با ساخت …

بیشتر بخوانید »

معنی صفورا

صَفورا یک نام دخترانه دارای ریشه عِبری است. صفورا یعنی گنجشک یا پرنده. صفورا شبیه واژه عُصفور در عربی است. عربی و عبری دو زبان از خانواده سامی‌اند. صفورا حالت مونث شده صیپور צפור یا صیفور که به عبری معنی پرنده یا گنجشک دارد که تقریبا با همین تلفظ به …

بیشتر بخوانید »

کارآفرین و کارآفرینی

واژه كارآفرینی از كلمه فرانسوی Entreprendre به معنای ” متعهّد شدن ” نشاُت گرفته اسـت. بنابـر تعریف واژنامه دانشگـاهی وبستر: كارآفرین كسی است كه متعهّد می شود مخاطره هـای یك فعالیت اقتصادی را سازماندهی، اداره و تقبل كند. فرآینــدی است كه منجر به ایجــاد رضایتمندی و یا تقاضای جدید می …

بیشتر بخوانید »

ریشه واژه های: زن، مادر، دختـر و …

زَن از زادن و زندگی است. زن، زادن و زندگی هم ریشه اند. «مادر» نیز شاید به معنای  «پدید آورنده ی ما» باشد.دُختر از ریشه «دوغ» است که در میان مردمان آریایی به معنی«شیر «بوده و ریشه  واژه ی دختر «دوغ دَر» بوده به معنی «شیر دوش» زیرا در جامعه …

بیشتر بخوانید »

واژه های فرانسوی و …

آیا می دانستید واژه های زیر همگی فرانسوی هستند؟ آسانسور، آلیاژ، آمپول، املّت، باسن، بتون، بلیت، بیسکویت، پاکت، پالتو، پریز، پلاک، پماد، پوتین، پودر، پوره، پونز، پیکنیک، تابلو، تراس، تراخم، نمبر، تیراژ، تور، تیپ، خاویار، دکتر، دلیجان، دوجین، دوش، دیپلم، دیکته، رژ، رژیم، رفوزه، رگل، رله، روبان، زیگزاگ، ژن، ساردین، …

بیشتر بخوانید »

چگونه بدانیم کدام واژه ریشه عربی و کدام ریشه پارسی دارد؟

پیش از خواندن این مطلب یادآور می شوم که همه زباهای جهان با هم داد و ستد واژگانی داشته اند و دارند و خواهند داشت . شاید تنها زبانهای مرده باشند که چنین چیزی در آنها رخ نداده باشد . بودن کلمات عربی در فارسی طبیعی است همان گونه که …

بیشتر بخوانید »