خانه / سرای دانش / تاریخی / اولین نهاد قانون‌گذار

اولین نهاد قانون‌گذار

پیش از تأسیس مجلس، دستور تشکیل اولین نهاد قانون‌گذار کشور را  امام (ره) در ۲۲ دی‌ ۱۳۵۷ صادر کرد. ایده تشکیل شورای انقلاب پیش از پیروزی انقلاب در ۲۲ بهمن ۵۷ بود که فعالیّت آن در ابتدا غیرعلنی بود. اعضای این شورا؛ مرتضی مطهری، طالقانی، باهنر، بهشتی و قرنی بودند که شهید شدند و باقی اعضای باقی‌مانده آقایان؛ بازرگان، صدر حاج سیّدجوادی، یدالله و عزّت‌الله سحابی، قطب‌زاده، بنی‌صدر، ابراهیم یزدی، منتظری، معین‌فر و پیمان بودند. شورای انقلاب اساسی‌ترین رکن قدرت سیاسی و اجرایی انقلاب بود. ۲۲ دی ۱۳۵۷ امام (ره) تشکیل شورای انقلاب  را اعلام و پیامی صادر کرد: به‌موجب حقّ شرعی و بر اساس رأی اعتماد اکثریت قاطع مردم ایران که نسبت به این‌جانب ابراز شد، در جهت تحقق اهداف اسلامی، شورای انقلاب مرکب از افراد باصلاحیت و …، شروع به کار خواهد کرد … این شورا موظّف به انجام امور مشخصی از آن جمله بررسی شرایط تأسیس دولت انتقالی و … است.[۱] عزت‌الله سحابی می‌گوید: شوراى انقلاب آینه‌ی تمام نماى ملّت ايران نبود، آقايان روحانيون شورای انقلاب من را به‌عنوان نماينده مجاهدين و اصحاب مرحوم دكتر شريعتى تلقى می‌کردند، ملّيّون هم نماينده نداشتند و تیر ۱۳۵۹ به کار خود پایان داد.[۲]

فعالیت‌های شورای انقلاب: از فعالیت‌های مهمّ این شورا؛ تشکیل دولت، تشکیل مجلس، ایجاد مجلس خبرگان، پیش نهاد بازرگان به‌عنوان نخست‌وزیر دولت موقت که امام (ره) او را منصوب کرد. تشکیل کمیته برای دفاع از انقلاب و مقابله با ضدانقلاب در شهرها که حکم مهدوی کنی به‌عنوان سرپرست کمیته هم صادر شد. تصویب اساسنامه سپاه، ملی شدن بانک‌ها، سامان بخشیدن به دادگاه‌های انقلاب، برگزاری همه‌پرسی، بررسی پیش‌نویس قانون اساسی و انتشار آن در جراید، تصویب قانون شوراهای محلی، تصویب ملی شدن صنایع بزرگ، تصویب آیین‌نامه مجلس خبرگان، برگزاری انتخابات ریاست جمهوری، انتخابات مجلس و… است.

ریاست شورای انقلاب: ریاست در ابتدا بر عهده مطهری و پس از شهادت او آقای طالقانی و با مرگ وی بنی‌صدر به ریاست رسیدند. به دنبال گروگان‌گیری در سفارت آمریکا و استعفای دولت موقت، شورای انقلاب مصمم شد برگزاری همه‌پرسی درباره قانون اساسی، انتخابات مجلس و ریاست جمهوری و… را به انجام برساند. همه‌پرسی قانون اساسی در ۱۲ آذر ۱۳۵۸، انتخابات ریاست جمهوری در بهمن ۱۳۵۸ برگزار شد و مجلس شورای اسلامی در ۷ خرداد ۱۳۵۹ افتتاح گردید. با شروع کار مجلس و شورای نگهبان و دیگر نهادها، شورای انقلاب در ۱۲ تیر ۱۳۵۹ پایان یافت.[۳]

پانویس:

  • [۱]صحیفه نور، ج ۴، صص ۲۰۷ و ۲۰۸
  • [۲]انتخاب‌های انجام‌شده در نظام ولائی، محمّدملکي: به نقل از روز آنلاین
  • [۳]نمایش عضو مجلس تدوین، حسينعلي منتظري نجف‌آبادی آفتاب، ابراهیم یزدی به ۸ سال زندان محکوم شد

 ر ک به:

  1. مرکز انقلاب
  2. شورا انقلاب
  3. روزهای انقلاب
  4. شورای انقلاب ۱
  5. شوراي انقلاب ۲

منابع:

  1. گفتگو با عزت‌الله سحابی در روزنامه شرق
  2. دوران مبارزه، هاشمی رفسنجانی؛ چ ۱، ۱۳۷۶
  3. تشکیل شورای انقلاب مرکز اسناد انقلاب اسلامی
  4. مجله سروش، یادنامه شهید مطهری، اردیبهشت ۱۳۶۲
  5. شورای انقلاب  و پایه‌گذاران جمهوری اسلامی  دویچه وله
  6. کتاب روزها و رویدادها، مرکز فرهنگی تربیتی نور ولایت، ۱۳۷۹
  7. انقلاب اسلامی از نگاه دیگران، وحید الزمان صدیقی، انتشارات اطلاعات
  8. صورت مذاکرات «انقلاب اسلامی»، مقدمه به قلم اکبر هاشمی رفسنجانی،ج۱
  9. شورای انقلاب اسلامی ایران، مجید سائلی کرده ده، مرکز اسناد انقلاب اسلامی
  10. انقلاب اسلامی، از تولّد تا انحلال، گفت‌وگو با عزت‌الله سحابی، روزنامه اعتماد ملّی
  11. كتاب روزها و رویدادها، مركز فرهنگی تربیتی نور ولایت، ۱۳۷۹، صص ۵۰۵ – ۵۰۲

باکس شناور "همچنین ببنید"

هدایت بشر

هدایت بشر

هدایت بشر را تا قیامت، قرآن حتی خواندنش تضمین می کند. پیامبر (ص) فرمود: خواندن …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *