خانه / گلزار ادب / ضرب المثل / زدیم ولی نگرفت
زدیم ولی نگرفت

زدیم ولی نگرفت

زدیم ولی نگرفتضرب‌المثل به‌گونه‌ای از بیان گفته می‌شود که تاریخچه و داستانی پندآموز در مفهوم آن‌ نهفته‌است. خیلی از این داستان‌ها فراموش‌شده و ریشه برخی از ضرب‌المثل‌ها را بعضی از مردم  نمی‌دانند؛ ولی در مکالمه روزمره به‌کار می‌برند. شکل درست این واژه «مَثَل» است و «ضرب‌» در ابتدای آن اضافه‌است. به‌عبارت‌دیگر، «ضرب‌المثل» به معنای مَثَل زدن است. ضرب‌المثل‌ کلامی کوتاه و کلیشه‌ای برای بیان معنایی عمیق که میان مردم مشهور است یا جمله‌ای مختصر و مُشتمل بر تشبیه یا مضمون حکیمانه‌است که به سبب روانی لفظ و روشنی معنی و لطف ترکیب شهرت عام یافته باشد و همگان آن را بدون تغییر و یا با اندک تغییر در محاوره به کار برند. (۱) اما ضرب‌المثل: زدیم ولی نگرفت: این عبارت مثلی هنگامی به‌كار می‌رود كه شخص در انجام كاری كمال سعی و اهتمام را معمول دارد، تمام موانع را از پیش پای مقصود بردارد، باوجوداین همه تلاش و فعالیت سرانجام با بن‌بستی مواجه شود كه‌اجابت مسئول را دشوار كند. در این مورد و نظایر آن اگر استعلام نتیجه شود عامل شکست‌خورده پاسخ می‌دهد: زدیم ولی نگرفت.

ریشه تاریخی: به‌طوری‌که در كتب تاریخی آمده‌است شاه‌عباس كه پادشاهی مهربان و غمخوار رعیت بود، روزی هنگام زمستان كه آب‌ها یخ‌بسته بود، حسب المعمول با تنی چند از خاصّان و وزیرانش به بازار اصفهان رفت. پیری پاره‌دوز را كه آثار فقیر و مسكنت توأم با پیری و كهولت از ناصیه‌اش هویدا بود مشاهده كرد كه مُشته‌ای در دست لرزان داشت ولی براثر شدّت سرما و برودت هوا یارای كوبیدن مُشته بر كفش و تكه‌های چرم را نداشت. شاه‌عباس را دل بر وی بسوخت و فوراً فكری به خاطرش رسید. پیرمرد را نزدیك خواند و گفت:  . . . بقیّه در ادامه . . .

ر ک به:

  1. ضرب‌المثل
  2. ضرب‌المثل اتّحاد
  3. ضرب‌ المثل‌ سواری
  4. ضرب‌المثل‌های جهان
  5. ضرب‌المثل‌های قرآنی
  6. ضرب‌المثل‌های زابلی
  7. ازدواج در ضرب‌المثل‌ها
  8. مثل‌هایی از ملل مختلف
  9. ضرب‌المثل‌های ۳۰ستانی
  10. تمثل‌هایی از رسول خدا (ص) . . . بقیّه در ادامه . . .

باکس شناور "همچنین ببنید"

یادمان نرفته است

یادمان نرفته است

روزهای آتش و انتظار و انفجار، یادمان نرفته است سینه‌ها داغدار، نخل‌های سربدار، یادمان نرفته …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *